Een recente uitspraak op rechtspraak.nl laat opnieuw zien dat een zorgvuldige administratie binnen de Meststoffenwet essentieel is. In deze zaak kreeg een agrarische onderneming een bestuurlijke boete opgelegd wegens het niet correct verantwoorden van meststromen. Uit controles van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bleek dat de aan- en afvoer van dierlijke mest niet volledig en juist was geregistreerd. Met name ontbraken er vervoersbewijzen en week de administratie af van de feitelijke situatie op het bedrijf.
De boete werd opgelegd omdat de ondernemer niet kon aantonen dat hij binnen de gebruiksnormen van de Meststoffenwet had geopereerd. Volgens de wet ligt de bewijslast nadrukkelijk bij de landbouwer: hij moet kunnen onderbouwen hoeveel mest is geproduceerd, aangevoerd en afgevoerd. In dit geval leidde het ontbreken van sluitende administratie ertoe dat de autoriteiten ervan uitgingen dat er sprake was van een overschrijding van de gebruiksnormen. Dit wordt gezien als een ernstige overtreding, mede vanwege de milieubelasting die daarmee gepaard kan gaan.
De ondernemer voerde in bezwaar en beroep aan dat er wel degelijk mest was afgevoerd, maar dat administratieve fouten en miscommunicatie met transporteurs de oorzaak waren van de onvolledige registratie. Ook werd gesteld dat de opgelegde boete disproportioneel hoog was. De rechter ging hier echter niet in mee. In de uitspraak werd benadrukt dat het risico van een ondeugdelijke administratie volledig bij de ondernemer ligt. Het systeem van de Meststoffenwet is strikt en laat weinig ruimte voor aannames of correcties achteraf zonder bewijsstukken.
De rechtbank overwoog dat de controleerbaarheid van meststromen een kernpunt is binnen het mestbeleid. Juist vanwege de complexiteit en fraudegevoeligheid van het systeem is gekozen voor een streng administratief regime. Dat betekent dat zelfs als feitelijk mogelijk geen sprake is geweest van milieuschade, een overtreding toch kan leiden tot een boete als de administratie niet op orde is. De rechter achtte de boete in dit geval passend en geboden, mede omdat er geen sprake was van bijzondere omstandigheden die tot matiging zouden moeten leiden.
Samenvattend bevestigt de uitspraak dat agrarische ondernemers een vergaande verantwoordelijkheid hebben voor hun mestadministratie. Onvolledige of onjuiste registratie wordt zwaar aangerekend, ongeacht de intentie. De boete bleef dan ook in stand.
Advies
Deze uitspraak onderstreept het belang van een sluitende en controleerbare mestadministratie. Zorg ervoor dat alle vervoersbewijzen, weeggegevens en contracten volledig en tijdig worden vastgelegd. Werk alleen met betrouwbare intermediairs en controleer actief of alle gegevens correct zijn verwerkt. Bij twijfel is het raadzaam om periodiek een interne of externe audit uit te voeren. Voorkomen is in dit geval aanzienlijk beter – en goedkoper – dan genezen.